Zekering of aardlekschakelaar valt steeds uit in een Belgische woning: wat checken en wanneer bellen
Kort antwoord: Een automaat (zekering) slaat uit bij overbelasting of kortsluiting; een 30 mA-aardlekschakelaar bij lekstroom naar de aarde, bijvoorbeeld door een defect toestel of vocht. Noteer welke schakelaar viel, wat er aanstond en of hij uitvalt met alles uitgestoken. Bel meteen een vakman bij brandgeur, warmte of schroeiplekken aan stopcontacten of kast, uitvallen direct na reset of water bij elektriciteit.
Prijzen in dit artikel zijn indicatieve marktprijzen in België, geen prijslijst van Alpha Services Benelux. Uw vaste prijs staat in de offerte.
Welke schakelaar viel uit: automaat of aardlek?
Een automaat beschermt de bekabeling van één kring tegen overbelasting en kortsluiting. Een differentieelschakelaar (aardlek) beschermt personen en valt uit wanneer stroom naar de aarde lekt. Weten welke viel, beperkt al de mogelijke oorzaken.
| Toestel | Beschermt tegen | Typische oorzaak bij uitvallen |
|---|---|---|
| Automaat (één per kring) | Overbelasting, kortsluiting | Te veel toestellen op één kring, kachel of waterkoker op volle belasting, kortsluiting in kabel of toestel |
| 30 mA-aardlek | Lekstroom naar de aarde (schokgevaar) | Defect toestel, vocht in stopcontact, lamp of buitenkabel, meerdere toestellen die elk een beetje lekken |
| 300 mA-differentieel aan het hoofd van de installatie | Grotere lekstroom op de hele installatie | Fout op een kring zonder 30 mA-bescherming, of algemeen isolatieprobleem |
Lees het etiket naast de schakelaar (keuken, badkamer, verlichting). Is het hele huis donker, kijk dan ook naar de grote schakelaar bovenaan de kast.
Wat kan ik veilig controleren als mijn zekering blijft uitvallen?
U kunt enkele vaststellingen doen zonder gereedschap en zonder een deksel te openen. Schrijf ze op: een technieker vraagt er net naar.
- Welke schakelaar viel (automaat of aardlek) en wat staat op het etiket.
- Wat stond er op dat moment aan (oven, wasmachine, kachel, waterkoker).
- Valt hij opnieuw uit als u alles op die kring uitsteekt en één keer reset?
- Gebeurt het vooral na regen, bij vochtig weer of bij gebruik van buitenverlichting of een tuinstopcontact?
- Is er geur, warmte, gezoem of verkleuring aan de kast of een stopcontact?
| Veilige controles (zonder gereedschap) | Nooit doen |
|---|---|
| Kijken welke schakelaar naar beneden staat en het etiket lezen | Het deksel van de kast openen of draden aanraken |
| Toestellen op de kring uitsteken met droge handen | Telkens opnieuw resetten als hij meteen uitvalt |
| Eén keer resetten en noteren of hij blijft staan | Een automaat met hoger kaliber plaatsen of de schakelaar vastzetten |
| Timing noteren: regen, vocht, een bepaald toestel | Stopcontacten of toestellen aanraken terwijl u in water staat |
| Op afstand ruiken en kijken naar stopcontacten | Een warm, bruin of verbrand ruikend stopcontact blijven gebruiken |
Waarom geen hogere automaat: in het AREI hangt het maximale kaliber af van de kabeldoorsnede. De tabel in het koninklijk besluit in het Belgisch Staatsblad (28 maart 2023) laat maximaal 16 A toe voor 1,5 mm² en 20 A voor 2,5 mm². Enkel een vakman ziet wat er achter de muur zit.
Symptomentabel: kan het wachten of meteen bellen?
Blijft de schakelaar staan na één reset en ruikt of voelt niets warm, dan kunt u meestal de komende dagen een technieker inplannen. Valt hij meteen weer uit of merkt u warmte op, behandel het dan als dringend.
| Symptoom | Waarschijnlijke oorzaak | Kan wachten of meteen bellen? |
|---|---|---|
| Automaat valt uit als oven en waterkoker samen draaien, blijft staan na uitsteken | Overbelasting van één kring | Kan wachten: belasting spreiden en een controle plannen |
| Aardlek valt enkel uit na regen of bij vochtig weer | Vocht in buitenstopcontact, lamp of kabel | Snel plannen; buitenapparatuur niet meer gebruiken |
| Aardlek valt uit zodra één bepaald toestel is ingestoken | Defect toestel met lekstroom | Uitgestoken laten; laten nakijken of vervangen |
| Aardlek of automaat valt meteen opnieuw uit na reset, met alles uitgestoken | Fout in bekabeling, stopcontact of het toestel zelf | Meteen bellen |
| Brandgeur, warmte, schroeiplekken of knetteren aan stopcontact of kast | Oververhitte verbinding of beschadigde isolatie | Meteen bellen; 112 bij rook of vlammen |
| Water bij stopcontacten, kast of teller | Vocht in spanningvoerende delen | Meteen bellen; niets nats aanraken |
Wanneer is het dringend?
Het is dringend bij tekenen van hitte of brandgevaar, wanneer het toestel bij reset meteen uitvalt of wanneer water elektrische delen bereikt.
- Brandgeur, warmte of schroeiplekken aan stopcontacten, stekkers of de kast: schakel de betrokken kring uit aan de kast als dat kan zonder iets beschadigds aan te raken, en blijf weg.
- Valt meteen uit na reset, ook met alles uitgestoken: de fout zit niet meer in een toestel.
- Water bij elektriciteit na een lek of overstroming: ga niet in het water staan om de kast te bereiken; bel een loodgieter voor het water en een elektricien voor de installatie.
- Tintelingen of schokjes bij het aanraken van een toestel of kraan: niet meer gebruiken en een vakman bellen.
Alpha Services Benelux biedt spoeddienst 24/7 voor elektriciteit, sanitair en verwarming. Zie onze elektricienpagina.
Stroompanne op het net of fout in mijn woning?
Hebben de buren ook geen stroom, dan zit de oorzaak waarschijnlijk op het net; branden hun lichten wel, dan zit het probleem waarschijnlijk in uw installatie.
Fluvius (Vlaanderen) vraagt eerst of het licht nog brandt bij de buren en toont een overzicht van stroomonderbrekingen op zijn site. Sibelga (Brussel) publiceert de actuele stroomonderbrekingen online, en ORES (Wallonië) zegt dat het probleem bij u kan liggen als de buren nog stroom hebben of de straatlichten branden; ook ORES heeft een kaart van lopende pannes. De noodnummers vindt u op de websites van de netbeheerders. De netbeheerder zorgt voor het straatnet, niet voor een automaat die in uw woning uitvalt. Zie ook onze gids over stroomuitval thuis.
Wat vragen AREI/RGIE?
Het AREI (RGIE) vraagt aardlekbeveiliging in lagen: minstens één differentieel aan het hoofd van de installatie met een uitschakelstroom van maximaal 300 mA (koninklijk besluit 2023, Belgisch Staatsblad).
Volgens Volta, het Belgische kenniscentrum voor elektrotechniek, moeten stopcontactkringen die niet voor vaste toestellen bedoeld zijn achter 30 mA-differentiëlen zitten wanneer de aardingsweerstand 30 ohm of minder bedraagt. Ook de kringen voor badkamer, wasmachine, droogkast en vaatwasser worden op 30 mA of lager beveiligd. Bij installaties waarvan de werken na 1 juni 2023 startten, mogen maximaal 8 eindstroombanen achter één 30 mA-toestel hangen; oudere installaties mogen er meer hebben. Daarom kan één lekkend toestel meerdere kamers uitschakelen. Volta merkt ook op dat sommige testknoppen niet werken in een 3x230 V-net en dat de testfrequentie de instructies van de fabrikant volgt. Is uw installatie oud of nooit gekeurd, lees dan onze gids over de AREI-keuring.
Wat zegt u best aan de telefoon tegen de technieker?
Een duidelijke beschrijving bespaart een nutteloos bezoek. Hou dit klaar:
- Het symptoom en wat er precies op de gevallen schakelaar staat (automaat of aardlek, etiket, kaliber indien zichtbaar).
- Een eventuele foutcode op een aangesloten toestel, bijvoorbeeld het display van een ketel.
- Een drukwaarde enkel als er een verwarmingsinstallatie bij betrokken is en een manometer ze toont.
- Sinds wanneer en hoe vaak het gebeurt (één keer, dagelijks, enkel na regen).
- Wat er op dat moment draaide en of hij uitvalt met alles uitgestoken.
- Geur, warmte, schroeiplekken of water bij elektriciteit.
- Uw adres en of de buren stroom hebben.
Prijzen voor werken aan de kast lopen sterk uiteen; zie onze gids over de prijs van een zekeringkast voor marktbereiken. De bereiken in onze gidsen komen uit marktbronnen van 2025-2026 en zijn een oriëntatie voor 2027.
Vaste offerte na plaatsbezoek
Alpha Services Benelux voert de werken uit met een eigen ploeg, actief sinds 2014. BTW BE 0541.320.178.
Offerte aanvragenVeelgestelde vragen
Waarom valt mijn zekering steeds uit?
Een automaat slaat uit bij overbelasting of kortsluiting: te veel toestellen op één kring, of een beschadigde kabel of een defect toestel. Steek alles op die kring uit en reset één keer. Blijft hij staan, steek dan toestellen één voor één opnieuw in; valt hij meteen uit, bel een elektricien.
Waarom valt mijn aardlek uit na regen?
Een aardlek valt uit bij lekstroom naar de aarde, en vocht in een buitenstopcontact, buitenlamp of kabel is een vaak voorkomende oorzaak. Gebruik de buitenapparatuur niet meer en noteer wanneer het gebeurt. Omdat de fout in de bekabeling zit, laat u dit best door een vakman nakijken.
Is het gevaarlijk om de aardlek telkens te resetten?
Reset één keer om te zien of hij blijft staan. Valt hij meteen opnieuw uit, dan doet de aardlek zijn werk door een fout af te sluiten, dus herhaald resetten is af te raden. Laat hem uit en bel een vakman.
Hoe weet ik of het een stroompanne of een fout in mijn woning is?
Kijk of buren en straatverlichting stroom hebben. Zo ja, dan ligt de fout waarschijnlijk bij u. Zo nee, raadpleeg de storingskaart van de netbeheerder (Fluvius, Sibelga, ORES) en contacteer hem via zijn website.
Verplicht het AREI een 30 mA-aardlek?
Ja voor de meeste stopcontactkringen en natte ruimtes, volgens de samenvatting van Volta over het AREI. Aan het hoofd van de installatie is een differentieel van maximaal 300 mA vereist. De details hangen af van wanneer uw installatie is gebouwd en van de aardingsweerstand.
Bronnen
- Koninklijk besluit tot wijziging van het AREI, boeken 1 tot 3 (Belgisch Staatsblad, 28 maart 2023) — FOD Justitie, Belgisch Staatsblad
- Wijzigingen aan het AREI die op 1 juni 2023 in voege traden — Volta
- Opletten bij de keuze van de differentieel — Volta
- Geen stroom! Wat nu? — Fluvius
- Actual power outages — Sibelga
- Plus d'électricité ou de gaz — ORES